Drodzy Rodzice!
W związku z pojawiającymi się w przestrzeni publicznej doniesieniami o niepokojących sytuacjach w placówkach oświatowych, w tym o zagrożeniach związanych z niebezpiecznymi przedmiotami czy obecnością osób nieuprawnionych na terenie placówek, zachęcamy Państwa do spokojnych rozmów z dziećmi na temat bezpieczeństwa.
Dzieci w wieku przedszkolnym nie potrzebują szczegółowych informacji o niepokojących wydarzeniach. Potrzebują przede wszystkim poczucia bezpieczeństwa, bliskości i pewności, że dorośli troszczą się o nie i wiedzą, jak postępować w trudnych sytuacjach.
Warto przekazywać dzieciom proste zasady, które pomogą im odpowiednio reagować, nie wzbudzając przy tym niepotrzebnego lęku.
1. Zanim rozpoczniemy rozmowę, sprawdźmy, co dziecko już wie.
Nie każde dziecko słyszało o niepokojących wydarzeniach i nie ma potrzeby samodzielnego inicjowania szczegółowej rozmowy na ich temat. Warto jednak delikatnie sprawdzić, czy dziecko czegoś nie usłyszało od rówieśników, starszego rodzeństwa lub z mediów.
Możemy zapytać:
- „Czy dzieci rozmawiały ostatnio w przedszkolu o czymś, co Cię zaciekawiło lub zmartwiło?”
- „Czy słyszałeś coś, o co chciałbyś mnie zapytać?”
- „Czy jest coś, co sprawia, że czujesz się zaniepokojony?”
Wysłuchajmy dziecka spokojnie, bez oceniania i bagatelizowania jego obaw.
2. Przekazujmy informacje prostym językiem – mniej znaczy więcej.
Jeśli dziecko nie wie o niepokojących wydarzeniach, nie ma potrzeby opowiadania mu o nich. Jeżeli jednak zadaje pytania, odpowiadajmy zgodnie z prawdą, krótko i w sposób dostosowany do jego wieku.
Unikajmy drastycznych szczegółów, opisywania przemocy oraz przedstawiania hipotetycznych, przerażających scenariuszy. Skupmy się na tym, co dziecko może zrobić, aby zadbać o swoje bezpieczeństwo.
Możemy powiedzieć:
„W przedszkolu mamy zasady, które pomagają dbać o bezpieczeństwo dzieci. Panie i inni pracownicy wiedzą, jak postępować w różnych sytuacjach. Twoim zadaniem jest słuchać pani i powiedzieć jej, jeśli coś Cię zaniepokoi”.
3. Budujmy poczucie bezpieczeństwa i zaufanie do dorosłych.
Dla przedszkolaka bardzo ważne jest przekonanie, że nie musi samodzielnie radzić sobie z trudnymi sytuacjami.
Przypominajmy dziecku, że:
- nauczyciele i inni pracownicy przedszkola dbają o jego bezpieczeństwo;
- zawsze może powiedzieć zaufanemu dorosłemu o swoich obawach;
- nie musi samodzielnie oceniać, czy dana sytuacja jest niebezpieczna;
- powinno słuchać poleceń nauczyciela, szczególnie wtedy, gdy dotyczą bezpieczeństwa.
Zamiast obiecywać, że nic złego nigdy się nie wydarzy, podkreślajmy, że dorośli mają zasady i przygotowują się do odpowiedniego reagowania.
4. Uczmy dzieci prostych zasad bezpieczeństwa.
W codziennych rozmowach warto utrwalać kilka jasnych reguł.
Jeśli dziecko zauważy nieznany lub niebezpieczny przedmiot:
- nie dotyka go, nie podnosi i nie próbuje sprawdzać, co to jest;
- odchodzi od niego;
- natychmiast informuje nauczyciela lub innego zaufanego dorosłego.
Jeśli na terenie przedszkola pojawi się nieznana osoba:
- pozostaje z grupą i słucha poleceń nauczyciela;
- nie oddala się samodzielnie;
- nie odchodzi z nikim bez zgody nauczyciela i zgodnie z zasadami odbioru dzieci obowiązującymi w przedszkolu;
- informuje nauczyciela, jeśli coś wzbudzi jego niepokój.
Nie straszmy dzieci nieznajomymi osobami. Uczmy je raczej, że w razie wątpliwości powinny zwrócić się do nauczyciela, zamiast samodzielnie podejmować decyzje.
5. Rozmawiajmy o emocjach i pomagajmy dziecku się uspokoić.
Jeśli dziecko odczuwa strach, smutek lub niepokój, pozwólmy mu o tym opowiedzieć. Nie mówmy: „Nie bój się” albo „Nie ma się czego bać”. Takie słowa mogą sprawić, że dziecko poczuje, iż jego emocje są nieważne.
Lepiej powiedzieć:
„Rozumiem, że możesz się tym martwić. Dobrze, że mi o tym mówisz. Jestem przy Tobie i razem możemy o tym porozmawiać”.
Pomocne mogą być także proste zabawy oddechowe, np. „wąchanie kwiatka i zdmuchiwanie świeczki”.
Warto zadbać o codzienną rutynę, spokojne rozstania, bliskość i czas na wspólną zabawę.
Obserwujmy dzieci. Większa potrzeba bliskości, niechęć do rozstania, problemy ze snem, rozdrażnienie lub częste pytania o bezpieczeństwo mogą świadczyć o niepokoju. Jeśli trudności utrzymują się lub nasilają, warto skonsultować się ze specjalistą.
6. Dbajmy o to, jakie informacje docierają do dzieci.
Przedszkolaki często słuchają rozmów dorosłych, nawet gdy wydaje się, że są zajęte zabawą. Dlatego warto:
- wyłączać wiadomości i niepokojące materiały w obecności dzieci;
- unikać rozmów o drastycznych wydarzeniach przy dziecku;
- nie pokazywać nagrań przedstawiających przemoc lub niebezpieczne sytuacje;
- nie przekazywać niesprawdzonych informacji ani własnych przypuszczeń, które mogą nasilać lęk.
Jeśli dziecko zada pytanie o konkretne wydarzenie, odpowiedzmy na nie spokojnie i zwięźle. Nie musimy przekazywać wszystkich szczegółów, aby potraktować jego pytanie poważnie.
7. Współpracujmy i przekazujmy dziecku spójne komunikaty.
Poczucie bezpieczeństwa wzmacnia zgodność komunikatów otrzymywanych w domu i w przedszkolu. Zachęcamy Państwa do utrwalania prostych zasad bezpieczeństwa bez wzbudzania niepotrzebnego niepokoju.
Jeśli zauważą Państwo, że dziecko martwi się informacjami o zagrożeniach, zadaje dużo pytań lub obawia się przychodzić do przedszkola, prosimy o kontakt z nauczycielem grupy lub dyrektorem.
Pamiętajmy: naszym celem nie jest wzbudzanie strachu, lecz uczenie dzieci, że w trudnych sytuacjach mogą zaufać dorosłym i poprosić ich o pomoc.
Dziecko nie musi znać wszystkich zagrożeń ani samodzielnie sobie z nimi radzić. Potrzebuje przede wszystkim spokoju, poczucia bezpieczeństwa i pewności, że nie jest samo.
Dziękujemy Państwu za współpracę, troskę i wspólne dbanie o bezpieczeństwo oraz dobrostan naszych przedszkolaków.
Z wyrazami szacunku,
Dyrekcja i Specjaliści Zespołu ds. Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej Przedszkola nr 1 im. Misia Uszatka w Kórniku